|
Seksisme in the City
Volkskrant
banen
July 2007
Door Gert-Jan van
Teeffelen
De Londense City is een ouderwetse mannenwereld:
lange werkdagen worden afgesloten in een stripclub,
vrouwen krijgen er stelselmatig lagere bonussen.
Maar hoe lang nog? ‘Dit is geen vrouwenprobleem. Dit
is een mensenprobleem.’
Het testosteron giert er door de straten. Het
geld klotst tegen de kozijnen. Het is het laatste
grote bastion der macho’s: de Londense City. Het
financiële hart van de Britse hoofdstad wordt vaak
in deze termen beschreven, niet geheel zonder
overdrijving.
Maar toch. De prestatiedruk is er enorm, de
belangen immens, de werktijden bizar. Slapen op
kantoor? Het gebeurt. Even douchen in de
fitnessruimte, tandenborstel halen uit de automaat.
Na een grote deal of een lange werkweek wordt er
veel gedronken en met veel geld gesmeten om stoom af
te blazen. De auto’s zijn snel en duur. Het
jaarlijkse hoogtepunt: het moment dat de bonussen
worden verdeeld.
Porsche 911 voor de fun
Nergens kan iemand in korte tijd zo veel verdienen
als in de City. Dat wil zeggen: vooral mannen. ‘Wat
is daar mis mee?’, vraagt Alex, een jonge bankier
bij een Amerikaanse bank, terwijl hij aan zijn
flesje Grolsch lurkt op een terrasje op Canary
Wharf. ‘Het is keihard werken. Je doet het voor het
geld. Ik spaar het op, een ander koopt een Porsche
911 voor de fun. En mensen naaien elkaar soms, dat
gebeurt, er is competitie. Als je daar niet tegen
kunt, zoek je toch een andere baan?’
Er wordt gelukkig ook vaak gedold. Of ze gaan
samen naar een wedstrijd van voetbalclub Chelsea.
Maar met vrouwen heeft Alex weinig te maken. ‘Of
bedoel je de gold diggers’, grapt hij: vrouwen die
na werktijd zich tussen de drinkende grijze pakken
mengen, in de hoop een dronken – en rijke – bankier
aan de haak te slaan.

Aantal vrouwen verwaarloosbaar
Alleen al in Londen werken honderdduizenden mensen
in de financiële sector, van wie bijna 350 duizend
in de City en het nabijgelegen Canary Wharf. Er zijn
echter weinig kennisintensieve branches waar vrouwen
zo in de minderheid zijn in de betere banen. De City
is een mannenspeeltuin.
Van alle beurshandelaren in Londen is slechts 4
procent vrouw, aldus een onderzoek van
rekruteringsfirma Alexander Mann. Met name in
dealingrooms waar wordt gehandeld in grondstoffen en
valuta is het aantal vrouwen verwaarloosbaar. Van de
analisten, die rapporten schrijven waarop beleggers
hun beslissingen kunnen baseren, is 13 procent vrouw.
De mannen-onder-elkaar-sfeer in deze
hogedrukketel is niet voor elke vrouw te verdragen –
verre van. Waar eindigt bijvoorbeeld humor en begint
discriminatie op grond van geslacht?
Stephanie Villalba heeft ervaring. Als
topmedewerker van de zakenbank Merrill Lynch in
Londen, met een jaarsalaris van ruim een half
miljoen euro, vloog ze ooit met mannelijke collega’s
in een privévliegtuigje naar Milaan.
Toen ze haar baas vroeg waar ze het beste kon
gaan zitten, wees deze haar op het stoeltje voor de
stewardess. Vervolgens gaf hij haar opdracht de
drankjes te serveren. Toen Villalba klaagde dat een
collega een hand op haar dij had gelegd tijdens een
etentje, kreeg ze te horen dat deze ‘nu eenmaal
losse handjes’ had. Haar bonus zou 30 procent lager
hebben gelegen dan die van de mannen.
De werkrelatie raakte zo verziekt dat Villalba de
bank moest verlaten. In de rechtszaak die volgde,
werd geoordeeld dat ze ten onrechte was ontslagen.
Maar voor discriminatie op grond van geslacht was
volgens de rechter, na eindeloze getuigenverhoren,
te weinig bewijs.
Merrill Lynch kwam in 2005 minder goed weg met de
dertigjarige Elizabeth Weston. De pesterijen kwamen
tot een ‘hoogtepunt’ op een kerstborrel in Londen,
waar een collega opmerkingen bleef maken over haar
borsten, om vervolgens een glas rode wijn leeg te
gieten in haar decolleté. De bankier werd ontslagen,
Weston kreeg tonnen mee.
Concurrent Morgan Stanley betaalde de afgelopen
jaren zelfs tientallen miljoenen aan een grote groep
vrouwen.
Het zijn slechts enkele van de ‘Sexism in the
City’-zaken. Volgens advocaten gaat het om het topje
van de ijsberg; de meeste geschillen worden buiten
de rechtszaal geschikt. De banken zijn immers
panisch voor de negatieve publiciteit.
Schadevergoeding
Aan de meest geruchtmakende zaak tot dusver kwam
enkele weken geleden een eind. Zes vrouwelijke
topbankiers uit Londen en New York van Dresdner
Kleinwort Wasserstein (DKW), een Duitse
investeringsbank, claimden samen een miljard euro
schadevergoeding wegens seksediscriminatie.
Neem Katherine Smith, directeur aandelenhandel in
Londen. Ze zegt jarenlang seksistische opmerkingen
te hebben ondergaan. Zo liet ze eens een doosje
snoepjes op haar bureau achter, waarop haar baas –
in aanwezigheid van mannelijke collega’s – zei dat
ze dat beter niet kon doen, omdat de mannen anders
‘hun handen in haar doos’ zouden steken.
De vrouwen, van wie er enkele moeder zijn, zeggen
bovendien dat hun promotiekansen zijn onthouden. Een
van hen zou na haar zwangerschapsverlof voortdurend
zijn getreiterd met deze ‘vakantie’. ‘Vertel me niet
dat jij ook bij de samenzwering hoort die ons wil
doen geloven dat het opvoeden van kinderen moeilijk
is’, was een van de commentaren.
Tot een rechtszaak liet DKW het niet komen. De
bank zegt de kwestie, zonder aansprakelijkheid te
erkennen, ‘tot tevredenheid van alle partijen’ te
hebben opgelost. Lees: er is flink betaald.
In de kwestie doken veelzeggende statistieken op:
van de 258 directeuren bij DKW zijn er slechts vier
vrouw.
Mannenimago
Er is dan ook bijna geen City-bank die vrijwillig
openheid geeft, wetend dat het mannenimago zal
worden bevestigd. De vakuitgave Financial News
benaderde in mei twintig investeringsbanken. Slechts
twee daarvan durfden te vertellen hoeveel vrouwen
bij hen in seniorfuncties werkzaam zijn. Bij
Citigroup is dat 10 procent, bij Royal Bank of
Scotland 14 procent.
Omgekeerd zijn er, afgezien van de rechtszaken,
nauwelijks vrouwen te vinden die onder eigen naam
durven te vertellen over hun ervaringen, uit angst
hun carrière te schaden. Openhartiger zijn degenen
die vrijwillig uit de tredmolen stapten.
Eén van hen is Polly Courtney. De in Cambridge
geschoolde ex-analist publiceerde enkele maanden
geleden een roman over haar ervaringen onder de
titel Gouden Handboeien.
‘Ik was een van de gelukkigen’, vertelde ze in
The Observer over de keiharde werkcultuur bij haar
bank. ‘Ik was vaak voor middernacht thuis en zat
zelden het hele weekend op kantoor.’
De onvoorspelbaarheid viel haar echter zwaar. ‘Op
een avond was ik om elf uur ’s avonds thuis. Om één
uur ’s nachts schrok ik wakker van de deurbel. Het
bleek dat ik mijn mobiele telefoon niet had gehoord.
De bank had een taxi gestuurd om me weer naar
kantoor te halen voor een klus.’
Als enige vrouw in een team van 21 mensen hoefde
ze niet op waardering te rekenen. ‘Ik werd gezien
als secretaresse, niet als bankier.’
Bij het drinken met de mannen na het werk – ‘dat
eindigde meestal in de lokale stripclub’ – voelde ze
zich niet echt welkom. ‘Sorry Polly, we zouden je
graag uitnodigen, maar we gaan vanavond rukken.’
En dan nog de opmerkingen over haar benen en haar
andere mogelijke kwaliteiten. Het overvloedige geld
en de status van de City zijn volgens Courtney de
enige redenen waarom mensen een dergelijk leven
kunnen volhouden.
De afwas
Bijna geen bank ontsnapt. De Londense tak van het
Franse BNP Paribas kreeg onlangs een dagvaarding van
de intussen vertrokken Katharina Tofeji (38). Nadat
ze ooit tijdens een zakendiner te horen kreeg dat ze
de afwas mocht doen, en het verzoek of ze een
belangrijke klant wilde ‘verwennen’, zou Tofeji
eruit zijn gewerkt toen ze een vierdaagse werkweek
vroeg zodat ze voor haar kind zou kunnen zorgen.
BNP Paribas kwam eerder in opspraak in de zaak
rond Arianna McGregor. Zij had minder bonus gekregen
nadat ze zwanger was geworden. Terwijl haar
mannelijke collega’s gemiddeld 400 duizend euro aan
extra’s on tvingen, werd zij afgescheept met 45
duizend euro. De rechter zei niet anders te kunnen
oordelen dan dat dit was gebeurd op basis van haar
geslacht.
Die beloningsgeschillen zijn te voorkomen. ‘Als
de criteria transparant zijn, kan niemand later
zeuren’, zegt een mannelijke handelaar in
grondstoffen van Barclays Capital. Over de
rechtszaken doet hij een beetje lacherig. ‘Sommige
vrouwen kunnen het niet aan, en vissen zo naar een
gouden handdruk.’
Toch doen enkele banken intussen wat extra moeite,
bijvoorbeeld om het herintredende moeders iets
makkelijker te maken. Abigail Hofman, die achttien
jaar bankier was, vroeg zich onlangs in de Financial
Times af of de initiatieven geboren zijn uit
schaarste, of simpelweg window dressing zijn uit
angst voor claims.
Mensenprobleem
Flexibiliteit is volgens haar het toverwoord. Het
taboe op thuiswerken kunnen de mannen doorbreken.
‘Als mannelijke topbankiers zouden zeggen: ‘ik werk
een dag per week vanuit huis’, zal dat van vrouwen
ook geaccepteerd worden. Dit is geen vrouwenprobleem.
Dit is een mensenprobleem.’
Interessant zijn de observaties van Linda Davies,
een ex-bankier die tegenwoordig thrillers schrijft.
‘Zelfs als ik geen kinderen had gehad, zouden het
moordende tempo van de City, de
bloedzuigersmentaliteit en het seksisme ervoor
hebben gezorgd dat ik gillend was weggerend. Je kunt
betere dingen doen met je leven.’
Anderzijds merkt zij op: ‘Als je als vrouw jong,
vrij en single bent, zijn er weinig plaatsen waar je
je zo goed kunt bewijzen, ondanks het seksisme.’
Nog een punt voor de City: ‘Waar kun je – tenzij
je eruitziet als Elle Macpherson (fotomodel,
bijgenaamd ‘Het Lichaam’, red.) – op een legale
manier zoveel geld verdienen?’
De mannen in de City zullen dit graag beamen.
|